Gelişimsel Değerlendirme Testleri

MERKEZİMİZDE YAPILAN GELİŞİMSEL DEĞERLENDİRME TESTLERİ

0-6 YAŞ GELİŞİMSEL DEĞERLENDİRME

Erken çocukluk olarak adlandırılan 0-6 yaş, gelişimin en hızlı olduğu dönem olarak kabul edilir. Bu altı yıllık süreçte bireyin tüm yaşam becerilerinin temeli atılmaktadır. Beslenme, temizlik alışkanlıklarının kazanılması, tuvalet eğitimi, soyunma giyinme gibi öz bakım becerileri, yürüme, koşma, zıplama, kalem tutma, boyama, boncuk dizme gibi küçük ya da büyük kaslara dair kazanımlar, renkler, şekiller, sayılar gibi kavramların kazanılması amaçlanmaktadır.

 

DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

Çocukluk ve ergenlik döneminde bireyin hiperaktiviteye bağlı odaklanma sorunlarını saptamak amacıyla uygulanır.Çeşitli dikkat envanterleri üzerinden uygulanmaktadır.

DAVRANIŞ BOZUKLUĞU

Çocuğun gelişim yaşına uygun olmayan ve çocuğun yaşantılarından kaynaklı ruhsal ve bedensel kökenli iç çatışmalarından ortaya çıkan olumsuz davranışlardır. Toplumun hoş karşılamadığı saldırganlık, yalan, sinirlilik, inatçılık, izinsiz alma, argo kullanma vb. davranışları kapsar.

DENVER II GELİŞİMSEL TARAMA TESTİ

Denver II Gelişimsel Tarama Testi,bu testi uygulamaya yetkin ,Denver II Gelişimsel Tarama Testi Uygulama Programı’nı tamamlamış uygulayıcılar tarafından uygulanması gereken bir testtir.Kurumumuzda bu test uzman kişiler tarafından uygulanmaktadır.

İ

Genellikle küçük çocukların gelişimindeki sapmaları rutin fizik muayene sırasında anlamak güçtür.

Anne – babalar gelişimsel bozukluğun varlığını genellikle çocukta yürüme, konuşamama gibi belirgin sorunlar ortaya çıktığında ya da  okulda başarısız olduğunda fark ederler. Çocukları okul öncesi dönemde tanımak,değerlendirmek ve tedavi etmek çocuk sağlığının en önemli kriteridir. Bunun için 0-6 yaş arası çocukların gelişimsel sorunlarını saptamakta kullanabilecek tarama testlerine gereksinim vardır.

Denver Gelişimsel Tarama Testi (DGTT) çocuklarda bulunabilecek gelişimsel sorunları yakalamada sağlık personeline yardımcı olması acıyla ilk kez 1967 yılında Frankenburg ve Dodds tarafından yayınlanmıştır. İlk yayınlanışından bu yana dünyada 50’den fazla ülkede standardize edilerek uygulanmaktadır. DGTT, yaygın kullanımı sonucunda elde edilen deneyimlerin ışığında 1990 yılında Frankenburg ve Dodds tarafından gözden geçirilmiş ve Denver II oluşturulmuştur.

Türkiye’de  DGTT’nin ilk standardizasyonu, 1982 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nörolojisi Bölümü öğretim üyeleri tarafından yapılmıştır. Bu amaçla 1996 yılında ülke çapında Denver II Gelişimsel Tarama Testinin standardizasyonu yapılarak uygulayama koyulmuştur.

TESTİN ÖZELLİKLERİ

Denver II Gelişimsel Tarama Testi 0-6 yaş arasındaki çocuklara uygulanmak üzere düzenlenmiştir. Çocuğun yaşında, uygun becerileri değerlendiren bu test;

*Belirti göstermeyen gelişimsel sorunları taramada

*Kuşkulu durumları nesnel bir ölçütle doğrulamada,

*Gelişimsel açıdan riskli bebekleri (örneğin doğum öncesi sorunlar, düşük doğum ağırlıklı ya da erken doğmuş, çoğul gebelikler, ailede gelişimsel sorunu olanlar, yardımcı üreme teknikleri ile doğan bebekler v.b.) izlemede kullanılır.

Denver II, çocuğun işlevlerdeki becerisini yaşıtlarıyla karşılaştırır. Denver testi zeka testi değil, gelişimsel tarama testidir. Gelecekteki zihinsel veya uyumsal yeteneği tahmin etmede kullanılmaz. Öğrenme güçlüğü, konuşma bozukluğu, duygusal bozukluk gibi tanılar vermek üzere yapılandırılmamıştır ve fizik muayene veya tanısal değerlendirme yerine kullanılmamalıdır.

Denver II Gelişimsel Tarama Testi;

  • Kişisel – Sosyal: Kişilerle iletişim kurma, bireysel gereksinimlerini karşılayabilme
  • İnce Motor        : El-göz koordinasyonu, cisimleri kullanabilme, sorun çözme
  • Dil                      : İşitme, anlama, dil kullanma
  • Kaba Motor       : Oturma, yürüme, zıplama ve genel olarak hareket yeteneği olmak üzere 4 alanda 134 madde içerir. Doğru yaş çizgisi çizildikten sonra her bir çocuğa ortalama 15 – 20 maddenin uygulanır.  Standart test malzemeleri ile çocuk, uygulayıcının testle ilgili verdiği yönergeleri yaparak bu maddeleri yanıtlar. Kısa bir zaman diliminde uygulanır; değerlendirilir ve yorumlanır. Sonucunda aileye bilgi verilir. Test yıl içerisinde tekrarlanabilmektedir.

Denver II Testi sahada üç alanda kullanılmaktadır:

1- Klinik değerlendirme:

Herhangi bir belirti göstermeyen sağlıklı çocuklarda ya da bazı belirtilerinden kuşkulanılan 0-6 yaş grubu çocuklarda tarama testi olarak kullanılmalıdır. Testin belirli aralıklarla (örneğin yılda bir) uygulanması gereklidir. Ayrıca anne-babaya çocuk gelişimi konusunda bilgi ve öneri verebilmek için uygun bir ortam oluşturur.

2- Özel Eğitim:

Gelişimsel sorunu konusunda tanı almış ve özel eğitime başlatılan çocukların ilk değerlendirmeleri ve aralıklı olarak tekrarlanarak eğitim programının olumlu ya da olumsuz etkilerinin izlenmesine yardımcı olur.

3- Okul Öncesi Kurumları:

Okulöncesi eğitim kurumuna başlayan çocuğun beceri düzeyinin ve gelişiminin belirlenmesi ve olası bir sorunda doktora/hastaneye yönlendirme amaçlı kullanılabilir. Aileye bilgi vermek ve çocuğun eğitim programını oluşturmakta yararlı olur.

Denver II. Gelişimsel Tarama Testinin Uygulanabileceği Durumlar:

  • Çocuğun zihin, beden ve duygusal gelişiminin yaşına uygun olup olmadığına şüphelenilen durumlarda
  • Konuşmada gecikme varsa,
  • Algılamada güçlük çekiyorsa,
  • Davranış bozukluğu varsa,
  • Dikkat eksikliği olduğu düşünülüyorsa,
  • Yaşına uygun olan becerileri gerçekleştirmekte güçlük çekiyorsa,
  • Yürümesi gecikmişse,
  • Söyleneni yapmakta, komutları algılama veya uygulamada güçlük çekiyorsa,
  • Yaşıtlarıyla ilişkisinden uyum güçlüğü yaşıyorsa,
  • Fiziksel gelişimi yaşıtlarında geriyse bu ve bunun gibi durumlarda Denver II Gelişim Tarama Testi uygulanması gerekir.

Denver II Testini Neden Yaptırmalıyız?

  • Anne babalar çocuk okulda başarısız oluncaya kadar gelişimsel bozukluğu fark edemeyebilirler. Bu nedenle 0-6 yaş arası çocukların gelişimsel sorunların saptamakta kullanabilecek gelişimsel tarama testlerine gereksinimleri vardır. Bu test sadece gelişiminde sorun olan çocuklara yapılabilir diye bir kural yoktur.
  • Denver II testini yaptırarak, çocuğunuzun biyolojik yaşı ile gelişiminin uyum içinde olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Çocuklar bazen sadece bir alanda gelişim geriliği gösterebilir, örneğin ince motor bölümünde. Böyle bir sonuç, çevresel koşullardan dolayı ortaya çıkmış olabilir. Örneğin, çocuk küplerden kule yapmıyordur ya da hala daha kalem tutmamıştır. Bu durumda, aile Gelişim Psikoloğu tarafından yapılan yönlendirmelerle çocuğun ince motor (ince kasları) bölümü geliştirilebilir.
  • Aile, çocuğunun her alandaki gelişimi hakkında bilgi alarak çocuğun ilerideki hayatını daha da kolaylaştırabilir. Bu yüzden, Denver II Gelişim Tarama Testi ile çocuğunuzun gelişimindeki (kişisel-sosyal, ince motor, dil ve kaba motor) olası sorunlara erken müdahale edilebilir ve iyi bir yönlendirmeyle sorunlar ortadan kaldırılabilir.